ÇOCUK VE TELEVİZYON

Günümüzde, hayatımızı en fazla etkileyen uyarıcılardan birinin de televizyon olduğu su götürmez bir gerçektir. Dolayısıyla anne ve babaların zihinlerinde sıklıkla şu soru belirir: ‘Acaba televizyon izlemek çocuğumu ne şekilde etkiler?’. En doğrusu bu etkileri, çocukların gelişim dönemlerine göre değerlendirmektir. Çünkü her gelişim dönemine ait ödev ve ihtiyaçlar farklılık göstermektedir.

0-3 yaş grubunda etkiler

Bu dönemde televizyon izleme ciddi bir sıkıntı kaynağı olabilmektedir. 0-3 yaş aralığında bulunan çocuğun, duygusal doyuma ve her bakımdan ilgiye ihtiyacı vardır. Ebeveynlerinin onunla konuşması, ona dokunması ve yakından ilgilenmesi gerekir. Çocuk, bu şekilde sosyalleşecek ve insan ilişkilerini öğrenecektir. Bu ihtiyaçları canlı bir varlık tarafından karşılanmayan çocuk sosyal beceri konusunda ilerde sıkıntı yaşayacaktır. Gülümsemesine, seslerine, hareketlerine tepki vermeyen soğuk, cansız bir varlık olan televizyon, çocuğun sosyal becerilerini körelttiği gibi anne babası ile olan iletişimini de azaltacak ayrıca dikkatini televizyon dışında bir noktaya odaklamasını da engelleyecektir.

4-7 yaşta etkiler

4-7 yaş döneminde  soyut düşünme yeteneği, tam olarak gelişmemiş olduğu için çocuk, televizyonda gördüklerinin tümünü somut olarak algılar ve gerçeklik algısını buna göre oluşturur. Unutmayalım ki bu dönemde görülen her türlü görüntünün, işitilen her sesin, karşılaşılan iyi veya kötü her muamelenin yansımaları ilerleyen yaşlarda görülecektir. Bu nedenle televizyon bir eğitim ve iletişim aracı olarak kullanılmamalıdır. Çocukların izleyeceği programlar dikkatle seçilmeli ve sınırlı zamanlar içerisinde izlenmesi sağlanmalıdır.

7-12 yaşta etkiler

0-3 yaş ve 4-7 yaş dönemleri kadar olmasa da 7-12 yaş aralığındaki çocuklar da televizyonun yanlış kullanımından olumsuz etkilenirler. Soyut düşünme yeteneği bu dönemde kazanılmıştır. Çocuk kontrollü bir şekilde televizyon izler ve buradan elde ettiği kazanımlar doğru yönlendirilirse bu zararlar en az düzeyde kalacaktır. Çocukların televizyon izleme saatleri, ders çalışma zamanı ve sosyal aktiviteye ayırdıkları zamandan ayrı olarak planlanmalıdır. Televizyon karşısından geçirilen zamanın, aile ve arkadaşlarla geçirilecek olan zamanı daraltmamasına dikkat edilmelidir. 4-7 yaşta olduğu gibi bu dönemde de izlenecek olan programlar özenle seçilmelidir. Anne babanın tercih ettiği programların ve televizyona ayırdıkları zamanın çocuklara model oluşturacağı unutulmamalıdır.

            Psk. Dan. Fatma AYRIK