04.09.2008
Soru: Çocuğum daha önce gittiği kreşte öğretmenleri ile olan ilişkilerinde güven problemi yaşadı. Burada da aynı sıkıntıları yaşamasından korkuyorum. Nasıl yaklaşmamız gerekiyor?

Cevap: Güven probleminin üstesinden gelmek için çocuğun kafasındaki bütün soru işaretlerini cevaplandırmamız faydalı olacaktır. Mekân olarak okulun her köşesini, öğretmenlerinin de huyları ve yaklaşım tarzlarını tanıdıkça güven ilişkisi kurulacaktır. Sorduğu sorulara açık yanıtlar vermeye çalışalım. Ancak unutmamalıyız ki güven zaman içinde olgunlaşabilecek bir duygudur ve daha önce yaşadığı güven probleminin nedenini paylaşmamız problemin üstesinden gelmede bize yardımcı olacaktır.

10.09.2008
Soru: Çocuğum daha önceki kreşiyle çok sağlam bağlar kurmuştu. Şu anda oraya karşı bir özlem duyuyor. Bu durumu en kolay nasıl atlatabiliriz?

Cevap: Çocukların çok küçük yaşlarda başladıkları kreşlere, orada tanıdıkları ilk öğretmenlere bağlılık hissetmeleri doğal karşılanmalıdır. Onu anladığımızı hissettirmenin yanında, kreşten sonra anaokuluna başlamasının yaşaması gereken bir süreç olduğunu ona anlatmak, burada yaşayacağı değişikliklere onları hazırlamak ve bunları yaparken yeni okulunun olumlu yönlerini fark etmesini sağlamak ona yardımcı olacaktır.

17.09.2008
Soru: Çocuğum normalde çok sosyal bir çocuk olmasına rağmen şu anda hiç arkadaşı yok. Endişelenmeli miyim?

Cevap: Çocuğunuzu bugüne kadar sizin de bulunduğuz ortamlarda gözlemlediniz. Çocuk anne-babasının etrafında olduğunu bildiği takdirde çevresiyle ilişkisi kurmakta daha rahat davranabilir. Belki de siz onun sosyalleşmesine ön ayak oluyor olabilirsiniz. Yeni başladığı bir okulda ise onun sosyalleşmesi ve arkadaş ilişkilerini geliştirmesi için ona zaman tanınmalıdır. Bu, okul içerisinde gözlemlenecek ve gerekirse müdahale edilecek bir durumdur. Şu anda endişelenmeniz ve bu konuyu sürekli gündemde tutmanız onun kendisini baskı altında ve eksik hissetmesine neden olabilir. Şu anda konuyu gelişimine bırakmamız, gözlemlememiz ve okulun açılmasının üzerinden belli bir süre geçtikten sonra aynı şekilde devam ediyorsa müdahale etmemiz daha uygun olacaktır.

23.09.2009
Soru: Çocuğum daha önce hiç kreşe gitmedi ve sürekli benim yanımda büyüdü. Şu anda benden ayrılmakta ve okula gelmekte zorlanıyor. Nasıl davranmalıyım?

Cevap: 6 yaşına kadar sadece anneyle büyüyen ve çok fazla sosyal ortama girmeyen bir çocuğun bu dönemi sancılı geçirmesi doğal karşılanmalıdır. Bu durum çocuk için olduğu kadar anne için de zor bir süreçtir. Öncelikle annenin, çocuğunun kendisinden ayrı bir birey olduğunu ve kendi başına bir şeyleri başarabileceğini kabul etmesi gerekir. Bununla beraber çocuğun da bunu fark edebileceği ortamda yalnız kalması gerekecektir. Okulun belli bir düzen içerisinde, devamlı olarak gidilmesi gereken bir yer olduğunu bilmesi, ona kazandıracakları anlaması ancak okul konusunda ona taviz verilmediği takdirde gerçekleşecektir. Ancak okul dışındaki zamanlarda anne- çocuk ilişkisini aynı şekilde sürdürmek, çocuğun alışkın olduğu anne sevgisi ve ilgisini ona sağlamak gerekir ki çocuk bununla ilgili bir eksiklik hissedip tepkisini yine okula yönlendirmesin.

06.10.2008
Soru: Çocuğumun çok duygusal bir yapısı var. Arkadaş ilişkilerinde çok çabuk kırılıyor ve yıpranıyor. Olumsuz etkilenmesini istemiyorum. Nasıl davranmalıyım?

Cevap: Çocuklar bu yaşlarda yaşadıkları problemlerde genellikle kırılma, küsme, içe kapanma yoluna giderler. Çünkü henüz problem çözme becerileri gelişmemiştir. Bizim okulda ve evde öncelikle yapmamız gereken onun farklı problem çözme yollarını fark etmesini sağlamaktır. Ayrıca size aktardığı problemlere sizin vereceğiniz tepkiler de onun tepkilerini şekillendirir. Ona çok büyük gelen bir problem size çok küçük gelebileceği gibi, çocuğunuzu üzdüğünü fark ettiğiniz bir duruma aşırı tepki de verebilirsiniz. Her ikisinden de kaçınarak problemini içten bir şekilde dinleyip kendini yıpratmak yerine neler yapabileceğini konuşmak ona faydalı olacaktır. Ancak burada çocuğumuzun karakterinin, yapısının da bizim için önemli bir değişken olduğunu unutmamak gerekir.

07.10.2008
Soru: Zaten hareketli bir yapıya sahip olan oğlumun son dört aydır, kardeşi olacağını öğrendiğinden beri, evdeki hırçın davranışları daha da arttı. Sabır gösteremiyorum.

Cevap: Kardeşinin olacağını öğrendiğinde her çocuk çok farklı tepkiler verebilir. Bu onun yapısıyla doğru orantılı da olabilir ters orantılı da. Burada sizin de belirttiğiniz bir önemli nokta da hamile olan annenin tahammülünün azalmış olmasıdır. Durum, tahammülünüzün azalması, çocukla olan ilişkinizin gerilmesi, gerilen ilişkiden dolayı çocuğun kardeşini suçlaması ve sonuç olarak hırçın davranışların yine artması olarak bir kısır döngü haline gelebilir. Bu durumda babanın daha fazla devreye girerek çocuğun davranışlarına müdahale etmesinde fayda olacaktır. Ancak ona verilecek her olumsuz tepki olumsuz davranış olarak geri dönebilir. Bu nedenle şu anda içinde bulunduğunuz durum ve kardeş sahibi olmanın ona getirecekleri detaylı olarak anlatılarak çocuğun hazırlanması faydalı olacaktır. Ancak tabiî ki hırçınlığa yol açan sebep detaylı olarak incelenmeli ve ona müdahale edilmelidir.

09.10.2008
Soru: Kızım prematüre doğmuş bir çocuk. Zaman zaman sıkıldığını ve yorulduğunu söyleyerek okula karşı isteksiz bir tutum sergiliyor. Müsamaha göstermeli miyiz?

Cevap: Kızımız prematüre doğduğu için küçük kas gelişiminin yaşıtlarından geri olabilir. Bu da onun sınıf içerisinde o yaş grubuna uygun aktivitelerde yorulmasına neden olabilir. Ancak bu sınıf içerisinde bireysel farklılıklar göz önünde alınarak çözülebilecek bir sorundur. Burada dikkat edilmesi gereken, çocuğun bunu bahane olarak kullanmasına izin vermemek ve yorulduğu zamanlarda bunu sınıf içerisinde nasıl çözebileceğini, öğretmenlerine nasıl aktarabileceğini çocuğa öğreterek okula devamını sağlamaktır.

11.10.2008
Soru: Baba olarak kızımı çok az görebiliyorum. Gördüğüm kısa zaman dilimlerinde de onun istediklerini yaparak mutlu etmek istiyorum. Ancak bu durum onun bazı olumsuz davranışlarını pekiştirebiliyor. Ne yapabilirim?

Cevap: Yoğun olarak çalışan birçok baba sizin gibi düşünmekte. Ancak bu tarz durumlarda baba zamanını olumlu geçirmek isterken, konulmuş olan kuralları önemsemeyerek yıkmakta ve bunların çocukta yerleşmesini engellemektedir. Bununla beraber anne “kural koyan kötü anne” konumuna düşmekte ve çocukla ilişkisi de zayıflamaktadır. Anne-baba arasındaki bu tutarsızlık da çocuğu olumsuz etkilemektedir. Bu durumda baba onu mutlu etmek isterken uzun zamanda onu mutsuzluğa itebilecek bir tutum sergilemiş olur. Bu nedenle, anne-baba arasındaki tutarlılığın her şartta devam ettirilmesinin çocuğa uzun vadede faydası çok daha faydası olacaktır.

20.10.2008
Soru: Çocuğumun kas gelişiminde hafif bir gerilik var. Bununla ilgili olarak fizik tedavi de görüyor. Bu durum arkadaşlarının arasında onu etkiler mi?

Cevap: Çocuğun aldığı fizik tedavi kadar alacağı psikolojik destek de önemlidir. Çünkü bu yaş döneminde çocuklar son derece acımasızdırlar ve özellikle dış görünüşe yansıyan en ufak bir değişikliği fark ederek, durumla ilgili sorular sorarlar. Çocuğun durumunu kabullenmesi ve durumuyla barışık olmasının sağlanması gerekmektedir. Bu anlamda fizik tedavi aldığı merkezde bununla ilgili bir çalışma yürütülmesinin yanında, evde de duruma yönelik hazırlıklar yapılabilir. Ayrıca eğitim alacağı sınıftaki arkadaşlarının da konuyla ilgili olarak detaylı olarak bilgilendirilmesi ve hazırlanması faydalı olacaktır.

07.11.2008
Soru: Evde babanın aniden ortaya çıkan ciddi bir rahatsızlığı oluştu. Bu durumun ortaya çıkmasından itibaren çocukta hırçın davranışlar görmeye başladık. Nasıl yaklaşmamız gerekiyor?

Cevap: Sevilen bir kişinin ani bir rahatsızlığı karşısında yetişkinler de bazı huzursuzluk ifade edici tepkiler verirler. Çocuklar da bu huzursuzluklarını çeşitli şekillerde yansıtırlar. Öncelikle bu tavır değişikliği doğal karşılanmalıdır. Çocukta ani hırçınlık davranışı, cevaplarını bulamadıkları sorulardan kaynaklanabilir. Çocuğa evdeki durum değişikliği ve babasındaki farklılıklarla ilgili ne kadar açıklama yaptığınızı gözden geçirerek başlayabilirsiniz. Onun kafasındaki soru işaretlerini, anlayabileceği bir dilde çözmek faydalı olacaktır. İhtiyacı olan ilgide azalma olması da yine onu hırçınlığa itebilir. Ayrıca durumun sizin üzerinizde yaptığı değişiklikler de gözden geçirilirse, sizin huzursuzluğunuzun da ona yansımaları olduğunu görebilirsiniz.

14.01.2009
Soru: Büyük çocuğumda dikkat eksikliği tanısı var. Küçük kızımda da buna yönelik davranışlar gözlemliyorum. 6 yaşında bu tanı konulabilir mi?

Cevap: Okul öncesi dönem “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu” tanısı koymak için erken bir dönemdir. Çünkü bu dönemde çocuk doğası gereği hareketlidir ve dikkat süresi kısadır. Ancak büyük çocuğunuzda gözlemlediğiniz davranışları onda da gözlemlemeniz şu anda sizin için bir uyarı olabilir. Tanılayıp, ilaç tedavisi yoluna gitmek yerine şu anda dikkatini geliştirecek oyunlar, egzersizler uygulamak bu yaş çocuğu için yeterli olabilir.

20.02.2009
Soru: Oğlumun bir kız arkadaşıyla cinsel açıdan uygunsuz karşıladığımız bir oyun oynadığını gözlemledim. Aşırı tepki vermeden onları uzaklaştırdım. Bundan sonra nasıl davranmam gerekiyor?

Cevap: Bu dönem çocuklar için merak ve keşif dönemidir. Kendi vücutlarını ve karşı cinsin vücutlarını bu yaşlarda fark etmeye ve merak etmeye başlarlar. Çocukların karşı cins arkadaşlarına yönelttikleri bazı uygun olmayan hareketler onların bu konuyla ilgili bilgilendirmeye ihtiyaç duyduklarının habercisi olarak algılanmalıdır. Endişelenerek ayıp, yasak, günah gibi kavramları kullanmak yerine ona anlayabileceği en dürüst şekilde bu konuyla ilgili bilgi vermek gerekmektedir. Konuyla ilgili bilgi verirken “dokunma hakkı” konusuna da değinmek faydalı olacaktır. Bu şekilde hem çocuğumuzu yanlış bilgiler ve davranışlar edinmekten korumuş, hem de ona bu konuyu konuşabileceği, merak ettiği soruları soracağı bir ortam sağlayarak aramızdaki güven ilişkisini pekiştirmiş oluruz.

12.03.2009
Soru: Kızım yanlış yapmaktan çok korkuyor. Bunu nasıl giderebiliriz?

Cevap: Çocukların tepkilerini değerlendirirken önce anne-babanın kendi tepkilerini gözden geçirmeleri gerekmektedir. Anne-baba kendisi yanlış yaptığında nasıl tepki veriyor, çocuk yanlış yaptığında nasıl tepki veriyor, çocuğun mükemmele ulaşmasını mı istiyor, çocuğa taşıyabileceğinden fazla yük mü yüklüyor? Öncelikle bu soruları detaylı olarak cevaplandırmalıyız. Sonrasında hata yapma karşısında verilebilecek normal tepkilerin çocuğa kazandırılabileceği ufak oyunlar, sohbet içerisine yerleştirilmiş dolaylı mesajlar ev içerisinde kullanılabilir. Bu yaşta çocuk ne hata yaparsa yapsın anne-babasının kendisini sevdiğini ve kabul ettiğini bilirse, kendisini de olduğu gibi kabul etmesi daha kolay olacaktır.

17.03.2009
Soru: Çocuğum karanlıktan ve yalnız kalmaktan çok korkuyor. Bu korkulara nasıl yaklaşmalıyız?

Cevap: 6 yaş çocuğunda bu korkular doğal karşılanmalıdır. Çocuklar bilinmeyenden korkarlar. Karanlık onlar için ürkütücüdür ve anne-babanın yanından ayrılması da onların güven duygusunu zedeleyip tedirginlik verebilir. Ona bu korkularıyla ilgili konuşabileceği bir ortam sağlamakla başlamak faydalı olacaktır. Bu şekilde korkusunu neyin tetiklediğini öğrenebiliriz. Sonrasında ifade ettiği nedenleri ortadan kaldırıp korkusunu kademeli olarak söndürmek gerekecektir. Korkuların belli bir dönemden sonra ortadan kalkmaması durumunda ise altında yatan daha derin sebepler olup olmadığı da mutlaka araştırılmalıdır.

02.04.2009
Soru: Oğlumun bir haftadır tırnak yediğini fark ettim. Ne yapmam gerekir?

Cevap: Tırnak yeme, birçok sebebi olabilecek bir durumdur. İlgi eksikliği, dokunma eksikliği, endişe gibi birçok neden öne sürülebilir. Çocuğun bu tarz bir sıkıntısı olup olmadığını gözlemlememiz faydalı olacaktır. Bunların hiç birisi söz konusu olmasa bile çocuk sadece gördüğü bir modelden bile etkilenmiş olabilir. Nedeni hangisi olursa olsun durumu 1 hafta gibi kısa bir zamanda fark etmiş olmanız tırnak yemeye bir davranış ve alışkanlık haline gelmeden müdahale etmenize olanak sağlayacaktır. Onu direk uyarmak dikkatini bu davranışa daha çok çeker. Bunun yerine davranışı gündemde tutmadan elini oyalayacak aktiviteler üretmeniz, direk olarak bu konunun üzerinde durmadan genel temizlik ve hastalıklarla ilgili bilgi vermeniz daha faydalı olacaktır.